Web sitesini uzaktan, görüşmeden yaptırmak güvenli mi?
Kısa cevapWeb sitesini uzaktan, görüşmeden yaptırmak güvenli olabilir; güveni yüz yüze görüşme değil, kontrol edebildiğiniz bilgiler sağlar: firmanın açık kimliği ve yasal bilgileri, yazılı kapsam ve fiyat, ödemeden önce görebildiğiniz bir aşama, kayıtlı bir ödeme altyapısı ve sizin adınıza kayıtlı alan adı. Bunlardan biri eksikse ödeme yapmadan önce sorun.
Uzaktan çalışmayı 6 adımda güvenli kurun
- Teklif istemeden önce firmanın adını, bulunduğu ülkeyi ve sitesindeki yasal bilgiler sayfasını bulun; bu adın teklifte ve ödeme sayfasında da aynı geçtiğini karşılaştırın.
- Gösterilen örnek işlerden birkaçının adresini kendiniz açın; telefonda da bakın ve sitelerin hâlâ yayında olduğunu görün.
- İhtiyacınızı tek bir e-postada yazın: sayfalar, metin ve fotoğrafı kimin vereceği, değişiklik hakkı, teslim sonrası destek, fiyat ve para birimi. Cevabın da yazılı gelmesini isteyin.
- İşe başlamadan alan adını kendi adınıza ve kendi e-postanızla alın ya da mevcut kaydı kontrol edin; tasarımcıya panelde ayrı bir kullanıcı açın.
- Ödemeyi ilk kez bir şey görebildiğiniz aşamaya bağlayın; ödeme bağlantısını firmanın daha önce kullandığı kanaldan teyit edin, makbuz ya da faturayı saklayın.
- Teslim günü alan adı, hosting, panel ve e-posta erişimlerini tek tek kendiniz deneyin; iş bitince tasarımcının ayrı kullanıcısını kaldırın ya da şifreleri değiştirin.
Uzaktan çalışmada risk nerede, nasıl kontrol edilir?
| Risk | Nasıl anlarsınız? | Ne yaparsınız? |
|---|---|---|
| Firmaya bir gün ulaşılamaması | Yasal bilgi sayfası yok, tek iletişim yolu kişisel bir numara | Firma adını ve adresini yazılı isteyin; alan adı ve hosting kendi hesabınızda olsun |
| Beklediğinizden farklı bir iş | Kapsam yalnız telefonda ya da sesli mesajda konuşuldu | Kapsamı tek e-postada maddeleyip onaylatın |
| Ödeyip karşılık alamamak | Tamamı işten önce, acele ettirilerek isteniyor | Ödemeyi tasarımı görme ya da teslim aşamasına bağlayın |
| Şifre ve veri sızması | Panel ya da e-posta şifreniz mesajla isteniyor | Ayrı kullanıcı açın; iş bitince kaldırın ya da şifreyi değiştirin |
| Teslimde sahipsiz kalmak | Kodlar, hesaplar ve dosyalar firmada duruyor | Teslim listesinde erişim bilgilerini ve dosyaları isteyin |
Uzaktan çalışırken kontrol edilecek 7 şey
- Kim olduğu belli mi: firmanın ya da kişinin adı, bulunduğu ülke, sitesinde yasal bilgiler sayfası ve cevap veren bir e-posta adresi. Adı bilinmeyen, yalnız bir telefon numarasıyla çalışan satıcıda temkinli olun.
- Örnek işler açılıyor mu: gösterilen sitelerin adreslerini kendiniz açın; adres verilemiyorsa nedenini sorun (müşteri izni gibi makul bir neden olabilir).
- Kapsam yazılı mı: sayfalar, metin ve fotoğrafı kimin vereceği, değişiklik hakkı, teslim sonrası destek. Sesli konuşmada kararlaştırılanı tek bir e-postada maddeleyip onay isteyin.
- Ödeme bir aşamaya bağlı mı: hiçbir şey görmeden işin tamamını peşin ödemek yerine, ödemeyi tasarımı gördüğünüz ya da teslim aldığınız bir aşamaya bağlayın.
- Ödeme yolu kayıt bırakıyor mu: ödeme sayfası, fatura ya da makbuz; şahıs hesabına “bugün gönderirseniz indirim” gibi acele ettiren havale isteklerine dikkat edin.
- Alan adı ve erişimler sizde mi: alan adı sizin adınıza ve sizin e-postanızla kayıtlı olsun; panel şifresini mesajla düz metin göndermek yerine tasarımcıya ayrı bir kullanıcı açın.
- İletişim düzeni belli mi: hangi kanaldan ve hangi saatlerde cevap verileceği, saat farkı varsa bunun nasıl işleyeceği. İsterseniz işe başlamadan kısa bir görüntülü görüşme de isteyebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Görüntülü görüşmeyi tek güvence saymak: kamerada konuşmak iyi bir izlenim verir ama yazılı kapsamın ve ödeme düzeninin yerini tutmaz.
- Kararları sesli mesajlarda bırakmak: haftalar sonra hangi rengin ya da sayfanın seçildiğini bulmak zorlaşır; her görüşmeden sonra kısa bir yazılı özet isteyin.
- Para birimini konuşmamak: yurtdışındaki bir firmayla çalışıyorsanız fiyatın hangi para biriminde ve hangi günün kuruyla ödeneceğini işe başlamadan yazılı netleştirin.
- Alan adını tasarımcının hesabına aldırmak: uzaktaki firmayla bağ koptuğunda adresinizi geri almak en zor iş olur.
- Ödeme bağlantısını teyit etmemek: e-postayla gelen “son ödeme” bağlantısını, firmanın daha önce kullandığı kanaldan doğrulamadan açıp ödemeyin.
- Her şeyi tek bir mesajlaşma sohbetinde yürütmek: telefon değişince ya da sohbet silinince kararlar ve dosyalar kaybolabilir; onayları ve önemli dosyaları e-postada da tutun.
Kapsamı e-postada maddelemek yetmiyorsa web sitesi sözleşmesi maddelerini ayrıca kontrol edin. Uzaktan çalışmada en önemli kontrol, alan adının kimin adına kayıtlı olduğudur. Fiyat çok düşükse ucuz web sitesi tekliflerindeki gizli koşullara da bakın. Son adım için web sitesi teslim günü kontrol listesini kullanabilirsiniz.
Kendiniz yapabilirsiniz
Bu kontrolleri kendiniz yapabilirsiniz: firmanın adını ve yasal bilgilerini sitesinde bulun, örnek işlerin adreslerini açın, kapsamı ve fiyatı bir e-postada maddeleyip onay isteyin, alan adını kendi adınıza alın. Dört adımdan biri cevapsız kalıyorsa ödemeyi o aşama netleşene kadar bekletin.
Ya da biz halledelim
Biz Avrupa’dan uzaktan çalışıyoruz ve süreci bu yüzden kontrol edilebilir kurduk: önce mobil tasarımınızı görürsünüz, ödeme tasarımı onayladıktan sonra Stripe ile o günkü kurla euro olarak alınır. Site 9.900 TL · Site + 1 yıl hosting 55.000 TL · Site + kaynak kodlar 150.000 TL.
Tasarımımı gör →