Üç gerçek müşteri görevi seçin
Ana sayfadaki bütün bağlantıları saymak yerine farklı davranışlar içeren üç görev belirleyin. Örneğin hizmet sayfasını bulup iletişim yoluna gitmek, bir ürünün miktarını değiştirip sepete eklemek ve formu doldurup göndermek iyi bir başlangıç olabilir. Açılır menü, seçim alanı, tarih seçici veya pencere kullanılıyorsa bunları göreve katın. W3C’nin Keyboard ölçütü, içerikteki işlevlerin klavye arayüzüyle çalıştırılmasını ister; fare ve dokunma desteğini kaldırmanızı istemez.

Sayfayı yenileyip yeniden başlayın
Sayfayı yenileyin, fareyi kullanmayın ve ilk odak noktasından başlayın. Tab ile ileri, Shift+Tab ile geri gidin. Bağlantı ve düğmeleri bileşenin beklenen tuşuyla çalıştırın; seçim listelerinde veya özel denetimlerde doğru tuş davranışı bileşen türüne göre değişebilir. Her öğeyi zorla yalnız Tab ve Enter ile çalıştırmak doğru hedef değildir. Önemli olan aynı işi klavye arayüzüyle tamamlayabilmek ve odak sırasının sayfanın anlamını korumasıdır.
Karşılaştırma
Klavye denemesinde dört kayıt
| Kontrol noktası | Beklenen sonuç | Sorun kaydı örneği |
|---|---|---|
| Menü | Bağlantılara klavyeyle ulaşılır | Menü açılıyor, ilk bağlantıya geçilmiyor |
| Ürün veya hizmet seçimi | Seçim yapılır ve görünür | Seçenek değişiyor, seçili değer görünmüyor |
| Açılır pencere | İşlem tamamlanır veya iptal edilir | Kapat düğmesine ulaşılamıyor |
| Form | Alanlar düzeltilip gönderilir | Hata sonrası odak yanlış yere gidiyor |
Menü ve pencerelerde çıkış yolunu sınayın
Bir menüye ya da açılır pencereye girdikten sonra yalnız klavyeyle çıkabiliyor musunuz? Odağın pencere açıkken içeride kalması tek başına tuzak değildir; kullanıcı İptal, Kapat veya uygun bir Escape davranışıyla işlemi bitirebilmeli ve sayfaya dönebilmelidir. Kapanınca odağın pencereyi açan düğmeye ya da akıştaki anlamlı bir noktaya dönmesini deneyin. Standart dışı bir çıkış gerekiyorsa bunun kullanıcıya bildirilmesi gerekir.
İzle / W3C Web Accessibility Initiative (WAI) · İngilizce
Web Accessibility Perspectives: Keyboard Compatibility
Kısa İngilizce video, fare zorunluluğunun kullanıcıyı nasıl engellediğini ve temel klavye uyumluluğunu gösteriyor. Türkçe altyazı doğrulanmadı; ölçüt ayrıntıları için yazılı W3C kaynaklarını esas alın.
Fareye özgü hareketler için eşdeğer yol kurun
Yalnız üzerine gelince açılan açıklama, sürüklenerek sıralanan kart veya çizilerek verilen imza ayrı ayrı incelenmelidir. Serbest el çizimi gibi hareket yolunun kendisinin anlam taşıdığı işlevler dar bir istisna olabilir. Bir nesneyi son konuma taşımak ise otomatik olarak istisna sayılmaz; “Yukarı taşı” ve “Aşağı taşı” düğmeleri gibi klavye yolu kurulabilir. Müşteri görevi için karşılaştırılabilir bir klavye yolu olup olmadığını sonuca bakarak değerlendirin.
Nerede takıldığınızı açıkça not edin
“Klavye çalışmıyor” kaydı geliştiriciye nereden başlayacağını söylemez. Sayfa adı, işlem adımı, odaklanan son öğe, basılan tuş, beklenen sonuç ve görülen sonucu ayrı yazın. Örneğin “Sepette miktar penceresi açıldı; Shift+Tab geri dönmüyor; Kapat düğmesine ulaşılamıyor” kaydı doğrudan yeniden üretilebilir. Odağın görünmez olduğu durumları da not edin; ancak odak görünümü ayrı bir tasarım denetimidir. Klavye desteği olması, kullanıcının odağı görebildiğini tek başına kanıtlamaz.
Uygula
Fareyi bırakıp gerçek işi deneyin
İşaretlemeler yalnız bu sayfada kalır; bilgi gönderilmez.Düzeltmeden sonra aynı işlemi baştan deneyin
Tek bir düğmenin çalışması randevunun ya da alışverişin tamamlandığını göstermez. Menüden başlayın, ürünü ya da hizmeti bulun, gerekli seçimi yapın ve son onaya kadar ilerleyin. Geri gitme, hata düzeltme ve pencere kapatma yollarını da deneyin. Değişiklikten sonra aynı adımları ve ters yönü yeniden çalıştırın. Bu klavye denemesi önemli sorunları görünür kılar; tek başına bütün sitenin WCAG’ye uygun olduğunu göstermez. Sayfalar, eksiksiz süreçler ve diğer başarı ölçütleri ayrıca değerlendirilmelidir.