NOYANKIRAJOURNALBlog & rehberler ↗

Erişilebilir içerik

Fotoğrafın alt metnine ne yazmalısınız, ne zaman boş bırakmalısınız?

Ürün fotoğrafını siteye yüklüyorsunuz ve alt metin kutusuna “IMG_4821” yazılı geliyor. Başka bir görselde ise “kahve kafe İstanbul kahve çekirdeği” gibi bir kelime dizisi var. İkisi de fotoğrafın sayfadaki görevini anlatmıyor. Alt metin, görseli göremeyen kişiye o görselin taşıdığı bilgiyi kısa biçimde aktarmak içindir. Her fotoğraf için aynı kalıp kullanılmaz. Önce görselin bilgi mi verdiğine, bir düğme gibi mi çalıştığına, yoksa yalnız sayfayı süslemek için mi konduğuna karar vermek gerekir.

Fotoğrafı değil, sayfadaki amacını düşünün

Aynı fincan fotoğrafı ürün sayfasında içeceğin sunumunu gösterebilir; ana sayfada ise yalnız sıcak bir hava vermek için kullanılabilir. İlkinde fincanın seçim için gerekli özelliğini anlatan kısa bir alt metin yararlı olabilir. İkincisinde yakınındaki metne yeni bilgi eklemiyorsa görsel dekoratif sayılabilir. “Fotoğrafta ne var?” sorusundan önce “Bu görsel olmasa hangi bilgi kaybolur?” diye sorun. W3C de bilgilendirici ile dekoratif ayrımının, görselin sayfadaki kullanım amacına göre yapılacağını belirtir.

Bir görselin bilgi taşımasına, işlev görmesine, yalnız süs olmasına veya uzun açıklama gerektirmesine göre alt metin kararını gösteren dört soru.
Alt metin kararı, görselin biçiminden önce sayfadaki amacına göre verilir. Şema: NoyanKira.

Bilgi taşıyan görseli kısa ve bağlama uygun anlatın

Bir ürün fotoğrafında müşterinin ayırt etmesi gereken paket rengi, ürün türü veya miktar görünüyorsa gerekli olanı yazın. “Fotoğraf” kelimesiyle başlamak çoğu zaman gerekmez; yardımcı yazılım zaten bunun görsel olduğunu bildirebilir. Dosya adını, kamera ölçüsünü veya sayfadaki bütün ürün açıklamasını alt metne taşımayın. W3C’nin bilgilendirici görseller rehberi, kısa bir söz ya da cümleyle görseldeki anlamı aktarmayı önerir. Ayrıntı uzun olacaksa onu sayfanın normal metninde vermek daha uygun olabilir.

Süs görselinde boş alt değeri kullanın

Sayfa başlığının yanındaki şekil, ayraç veya yakındaki metni tekrar eden bir ortam fotoğrafı yalnız görünüş için eklenmiş olabilir. Böyle bir görsele uzun bir açıklama yazmak, sayfayı sesli dinleyen kişinin gereksiz tekrar duymasına yol açar. W3C dekoratif görseller için boş alt değeri, yani alt="" kullanımını gösterir. Alt niteliğini hiç eklememek bununla aynı değildir; bazı yardımcı yazılımlar dosya adını okuyabilir. Bu teknik ayrıntıyı siteyi geliştiren kişi uygulamalı, içerik sorumlusu ise görselin neden kullanıldığını belirtmelidir.

Karşılaştırma

Görsel türüne göre alt metin yaklaşımı

Görselin göreviAlt metin yaklaşımıKontrol sorusu
Bilgi veriyorAnlamı kısa ve bağlama uygun aktarınGörsel olmayınca hangi bilgi kaybolur?
Yalnız süslüyorBoş alt değeri kullanınYakındaki metne yeni bilgi ekliyor mu?
Bağlantı veya düğmeGörselin yaptığı işi söyleyinTıklanınca ne oluyor?
Karmaşık bilgi taşıyorKısa alt metin ve sayfada uzun açıklama verinAyrıntı normal metinde bulunuyor mu?

Bağlantı ve düğme olan görsel işlevini söylesin

Sepet simgesi, sosyal medya logosu veya yazısız bir “sonraki görsel” oku tıklanabiliyorsa alt metin, nesnenin biçiminden çok yaptığı işi anlatmalıdır. “Sağa bakan ok” yerine “Sonraki fotoğraf” ifadesi, düğme gerçekten bunu yapıyorsa daha yararlıdır. Yanında aynı işi söyleyen görünür bir yazı varsa görselin tekrar okunmasına gerek kalmayabilir. Bağlantı hedefi değiştiğinde alt metni de kontrol edin. Eski bir “Instagram’ı aç” açıklaması artık iletişim sayfasına giden düğmede kalmamalıdır.

Açıklama yazısıyla alt metni aynı şey sanmayın

Fotoğrafın altında herkesin gördüğü açıklama, ürünün adı, çekim yeri veya kaynak bilgisi verebilir. Alt metin ise görsel görülmediğinde gereken bilgiyi taşır. İkisi kelimesi kelimesine aynı olmak zorunda değildir. Örneğin açıklamada ürünün hikâyesi anlatılırken alt metin paketi diğer seçeneklerden ayırabilir. Sayfanın yanındaki metin görseli zaten yeterince açıklıyorsa alt metni tekrarlarla uzatmayın. Bu yazı dosya boyutu veya piksel ölçüsü seçimini ele almıyor; o konu sayfanın yüklenmesi ve görüntü kalitesiyle ilgilidir.

Uygula

Alt metinleri sayfa boyunca denetleyin

İşaretlemeler yalnız bu sayfada kalır; bilgi gönderilmez.

Bir sayfadaki bütün görselleri sırayla dinleyin

Önce görselleri listeleyen bir erişilebilirlik denetimi veya tarayıcı aracıyla hangi alt değerlerin bulunduğuna bakın. Sonra sayfayı metin ve alt metinleri sırayla okuyormuş gibi değerlendirin. Dosya adları, anahtar kelime yığınları veya aynı cümlenin tekrarları hemen fark edilir. Bilgilendirici bir fotoğraf boş bırakılmışsa gerekli anlam kaybolur; dekoratif bir fotoğraf uzun uzun anlatılmışsa dinleme uzar. Düzeltmeden sonra ürün kartı, bağlantılı logo ve süs görseli gibi en az üç farklı örneği yeniden kontrol edin.

Kaynaklar