NOYANKIRAJOURNALBlog & rehberler ↗

Form erişilebilirliği

Form alanındaki örnek yazı kaybolunca müşteri neye bakacak?

İletişim formunda boş kutunun içinde “Telefon” yazıyor. Müşteri numarasını yazmaya başlayınca bu kelime kayboluyor; alanın ne istediğini yeniden görmek için yazdığını silmesi gerekiyor. Bu küçük güçlük, placeholder denen kutu içi örnek yazının kalıcı etiket yerine kullanıldığını gösterir. Formu düzeltirken tek bir özelliğe güvenmeyin. Müşterinin gördüğü etiket, alanın erişilebilir adı, gerekiyorsa biçim talimatı ve tarayıcının hangi bilgiyi önereceğini belirleyen otomatik doldurma amacı ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşılaştırma

Dört alanın etiketini ve otomatik doldurma amacını ayırın

AlanGörünen etiketautocomplete örneği
AdAdınızname
E-postaE-posta adresinizemail
TelefonTelefon numaranıztel
Teslimat adresiTeslimat adresinizshipping street-address

Kutunun içinde değil, yanında kalan bir ad gösterin

Ad, e-posta veya telefon alanının ne istediği müşteri yazarken de görünür kalsın. Placeholderı “05xx xxx xx xx” gibi kısa bir örnek için kullanabilirsiniz; alanın tek adı yapmayın. W3C’nin form öğreticisi, görünen etiketin çoğu kullanıcının formu anlamasına yardımcı olduğunu ve etiketle kontrolün kod içinde açıkça ilişkilendirilmesini önerir. Etikete dokunulduğunda ilgili alanın seçilmesi de bu ilişkinin yararlı bir sonucudur. Özel tasarlanmış bileşenlerde aynı ilişkiyi ayrıca doğrulamak gerekir.

Görünen etiket, biçim ipucu, erişilebilir ad ve otomatik doldurma amacı adlı dört form kontrolünün ayrı kutularda gösterildiği şema.
Şema bir form alanında görünen etiket, biçim ipucu, erişilebilir ad ve otomatik doldurma amacını dört ayrı kontrol olarak gösterir. Şema: NoyanKira.

Biçim kuralını müşteri hata yaptıktan sonra söylemeyin

Telefonun başında ülke kodu mu isteniyor, tarih gün-ay-yıl biçiminde mi yazılmalı, bir alan zorunlu mu? Böyle bir kural varsa müşteri yazmaya başlamadan önce kısa ve görünür bir talimat verin. “Geçersiz değer” mesajı tek başına beklenen biçimi anlatmaz. Uzun bir açıklamayı her kutunun yanında tekrarlamak gerekmez; fakat açıklamanın hangi alanlara ait olduğu anlaşılmalı ve ihtiyaç anında bulunmalıdır. WCAG 2.2’nin 3.3.2 ölçütü A düzeyindedir ve kullanıcı girdisi isteyen alanlarda etiket veya talimatı ele alır.

Görünen etiket ile kod içindeki adı karşılaştırın

Ekranda “Telefon numarası” yazması, yardımcı teknolojinin alanı aynı adla sunduğunu tek başına kanıtlamaz. Etiketin for değeriyle alanın id değeri eşleşmiyorsa veya özel bileşende ilişki kurulmamışsa ekran okuyucu farklı bir ad duyurabilir. Sesle kontrol kullanan biri de gördüğü adla alanı seçemeyebilir. Tarayıcının erişilebilirlik ağacını ya da bir ekran okuyucuyu kullanarak her alanın erişilebilir adını kontrol edin. Yalnız aria-label eklemek de görünür etiket ve talimat ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Otomatik doldurma amacını doğru kişi ve bilgiyle eşleştirin

type="email" alanın e-posta beklediğini anlatır; bunun müşterinin kendi e-postası mı yoksa başka bir kişinin adresi mi olduğunu her zaman ayırmaz. Kullanıcının adı, telefonu, e-postası ve adresi gibi tanımlı amaçlarda autocomplete değerleri daha ayrıntılı bilgi verir. Teslimat ve fatura adreslerini gerekiyorsa shipping ve billing ayrımlarıyla ele alın. Her alana rastgele autocomplete eklemeyin: WCAG 2.2’nin 1.3.5 ölçütü AA düzeyindedir ve yalnız tanımlı kullanıcı bilgisi amaçlarıyla sınırlıdır. Tarayıcının öneri göstermesi de tek başına ölçütün karşılandığını kanıtlamaz.

Uygula

Bir gerçek formu üç farklı araçla deneyin

İşaretlemeler yalnız bu sayfada kalır; bilgi gönderilmez.

Gerçek bir formu üç farklı biçimde deneyin

Önce yalnız klavyeyle etikete ve alana ulaşın; ardından ekran okuyucuyla alan adını ve talimatı dinleyin. Son olarak kayıtlı bilgileri olan gerçek bir tarayıcıda otomatik doldurma önerilerini açın. Formdaki görünen etiket, erişilebilir ad ve önerilen bilgi aynı amacı anlatıyor mu? Yanlış telefonun, eski teslimat adresinin veya fatura bilgisinin başka alana dolmadığını gözleyin. Bu üç deneme birbirinin yerine geçmez. Sonuçlar formun tamamının WCAG’ye uygun olduğunu göstermez; yalnız bu üç denetimdeki sorunları ortaya çıkarır.

Kaynaklar